محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )

37

بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )

آنگاه پاى در راهى هولناك و ظلمانى نهاد كه از پيش هيچ انسان فنا پذيرى در آن گام نگذارده بود . سپس از درياى بىكرانه گذشت و به يكى از خدايان برخورد و از او خواست كه وى را به جدش ، « اوتنابيشتم » رهنون شود ، امّا آن خدا غرض او را دانست و با خيرخواهى از او پرسيد : اى جلجاميش ! به كجا مىروى و به دنبال چيستى ؟ آن زندگى را كه مىجويى نخواهى يافت ، چرا كه خدايان از زمانى كه انسان را آفريده‌اند ، مرگ را بهرهء او مقرر كرده‌اند و جاودانگى را بر خود ويژه گردانيده‌اند . . . تا شب و روز شادكام باشى و تا هر روز زندگى است شادمان و مسرور باشى . . . كودكى را بنواز كه دست تو را مىگيرد و شادمانى را به دل آن زنى در آر كه در آغوش توست . . . آرى بهرهء بشريت همين است . » با اين حال جلجاميش بر خواستهء خويش پاى فشرد و خدايان چاره‌اى جز اين نديدند كه خواسته‌اش را بر آورده سازند . سرانجام جلجاميش با نياى خويش « اوتنا بيشتم » ديدار كرد و از او پرسيد كه به راستى آدمى چگونه جاودانه تواند شد ؟ « اوتنابيشتم » در پاسخ گفت : آيا هرگز ديده‌اى كه خانه‌اى را ساخته باشيم كه براى هميشه بماند ؟ آيا هرگز پيمانى را بسته‌ايم كه تا ابد الآباد استمرار داشته باشد ؟ نه هرگز از دير باز تا كنون كسى جاودانه نبوده است ، وه كه مرده و خفته چه بسيار به همديگر مىمانند ! نه مگر بر چهرهء هر دوى آنها ترس و مرگ پيداست ؟ سرنوشت هر سرور و برده‌اى اينچنين است تا اينكه در دنيا به سر آمد خويش رسند . . . وقتى جلجاميش از كسى كه خود در دنيا انسانى فنا پذير بوده و آنگاه جاودانه شده ، چنين پاسخى شنيد و سخت در شگفت شد ، « اوتنابيشتم » مىبايد شرح دهد كه خود چگونه توانست از آن سرنوشت محتوم تمامى انسان‌ها رهايى يابد . آنگاه قصّهء توفان بزرگ را اينچنين با او باز گفت كه ترجمه‌اش به شرح زير است « 1 » : اوتنابيشتم به جلجاميش گفت : اى جلجاميش ، هم اكنون پرده از اسرارى بر خواهم داشت كه بر تو پنهان بوده است . تو را از راز خدايان آگاه خواهم كرد . شورباك شهرى است كه از

--> ( 1 ) . E . A . Speiser , " The Epic of Gilgamesh " , in ANET , p . 72 - 99 . نيز : محمد عبد القادر ، پيشين ، ص 98 - 110 ؛ طه باقر ، پيشين ، ص 467 - 470 ؛ نجيب ميخائيل ، پيشين ، ص 347 - 359 ؛ جيمز فريزر : پيشين ، ص 97 - 101 ؛ J . Finegan , op . cit . , p . 33 - 63 ; J . Gray , Near Eastern Mythology , p . 48 - 51 ; S . Langdon , Semitic Mythology , p . 210 - 213 ; Alexander Heidel , The Gilgamesh Epicand Old Testament parallels , 1949 ; E . A . Wallis Budge , The Babylonian story of the Deluge and the Epic of Gilgamesh , 1920 ; ANEA , P . 40 ; E . Campbell Thompson , The Epic of Gilgamesh , 1930 .